Yun aristokratı: fars pişiyi haqqında həqiqətlər

Onlar təqvimlərin üz qabığında və yem reklamlarında böyük, sadəlövh gözlərlə dünyaya baxırlar. Onların sifəti — pişiyə məxsus “baby-face” anlayışının etalonudur: basıq burun, daimi yüngül təəccüb ifadəsi. Lakin bu dəbdəbəli, oyuncağı xatırladan zahiri görkəmin arxasında əsrlərə uzanan tarix, bir qədər “xasiyyət qoxusu” və sahibi üçün dözümlülük tələb edən xüsusiyyətlər gizlənir. Bu, sadəcə pişik deyil. Bu bir layihədir. Fars layihəsi.

Sultanın qonaqlarından — divanların şahlarına

Açıq danışaq: fars pişiyi dünyanın ən qədim və ən məşhur pişik cinslərindən biridir. Lakin onun şöhrətə gedən yolu qətiyyən hamar olmamışdır. Uzun tüklü bu gözəllər XVII əsrdə Avropaya bir ekzotika kimi deyil, daha çox bir qənimət kimi gətirilmişdir — italiyalı aristokrat Pietro Della Valle fars bazarından bir neçə “İran pişiyi” ilə geri dönmüşdü. Əvvəlcə onları anqora pişikləri ilə qarışdırır, cütləşdirir və təcrübələr aparırdılar. Aristokratiya isə heyranlıq içində idi: necə də tüklü status simvolu!

Həqiqi inqilab isə daha sonra, XX əsr Amerikanın payına düşdü. Burada “ekstremal” tip yarandı — burnu demək olar ki, kəlləyə qədər basıq, gözləri isə boşqab kimi iri olan tip. Avropa daha sağlam sayılan “klassik” formaya üstünlük verdi, lakin dünya artıq ekstremal şirinliyə aludə olmuşdu.

Qeyd edək ki, SSRİ-də bu pişiklər yalnız 1980-ci illərin sonlarında diplomatlar vasitəsilə peyda olmuş, çox nadir və yalnız azsaylı şəxslər üçün əlçatan idi.

İki tip

1. Klassik (avropa) tip: burun nisbətən uzun və azacıq qaldırılmışdır. Daha təbii görünüşə malikdir, nəfəs problemləri daha az olur.
2. Ekstremal (amerikan) tip: burun çox qısa, enli və bəzən sanki içəriyə basılmışdır. “Oyuncağı xatırladan” bu görkəm əksər hallarda problemlərlə müşayiət olunur: xorultu, pıçıltılı nəfəs, gözyaşı izləri və s.
   

Gözəllik qurban tələb edir (amma sahibindən)

Standarta görə fars pişiyi güclü və yumru quruluşlu olmalıdır: bədəni alçaq ayaqlar üzərində çökmüş, başı iri və dəyirmi, qulaqları kiçik və aralı yerləşmiş olur. Yetkin erkəklər 7 kiloqrama qədər çata bilir — sahibinin dizlərini “yükləyən” ciddi bir yun arqumenti.

Ən böyük üstünlüyü və eyni zamanda ən böyük problemi — onun tükləridir. Uzunluğu 12 sm-ə, boyun ətrafında isə 20 sm-ə qədər çata bilir. İpək kimi yumşaq, sıx və qalın alt təbəqə ilə təmin olunmuşdur. O sadəcə tökülmür — atmosfer yaradır. Onu hər yerdə tapacaqsınız: qəhvə fincanında, yenicə açılmış qara köynəyin üzərində, hətta seyfdə (zarafat, amma məğzi anladınız). Təxminən 100 tanınmış rəng variasiyası mövcuddur: nəcib “şinşilla”dan tutmuş kömür kimi qaraya, kolor-pointlərin müxtəlif çalarlarına qədər. Mavi gözlü ağ farsların çoxu isə doğuşdan kar olur — fövqəl gözəlliyin acı bədəli.

İndi isə məşhur “buruncuq” barədə. O sadəcə basıq deyil. Qısa burun çəpəri seleksiya nəticəsidir. Buna görə fars pişikləri bəzən donuzcuq kimi xırıldayır, pıçıldayır və xoruldayır. Bu, ta ki gecə köhnə motosiklet səsi kimi xorultunu eşidənə qədər “şirin”dir. Gözlər isə gözyaşı kanallarının quruluşuna görə daim sulanır; tükləri açıq rəngdə olanlarda “gözyaşı izləri” adi haldır. Fars sahibi bununla barışır və salfetləri hər zaman əl altında saxlayır.

Xarakter: sakitlik, sadəcə sakitlik (bir az kinayə ilə)

Rəsmi mənbələr onu ideal ev sakini kimi təsvir edir: flegmatik, sabit, səssiz. Bu doğrudur. Fars — kvadrat mənasında divan pişiyidir. O, səhər saat 5-də evi yıxıb-salan qaçışlarla məşğul olmayacaq. Onun üslubu — müşahidədir. O, saatlarla bir nöqtəyə baxa bilər və ya otaqdan otağa sizi gözləri ilə müşayiət edər.

Lakin ikinci bir həqiqət də var. Bu cins nümayəndələri çox vaxt dikbaş və inadkar olur. Açıq aqressiyaya meyilli deyillər, sevmədiklərini sadəcə görməməzliyə vururlar. Lakin zərif tərzdə intiqam da ala bilərlər — sakit, incə və zəhmətsiz.

Onlar diqqəti sakit və israrlı şəkildə tələb edirlər: qarşınıza oturub gözlərinizə baxar və nəhayət təslim olana qədər susarlar.

Uşaqlardan qorxmurlar, lakin xüsusi sevgi də bəsləmirlər. Digər heyvanlarla da yaşayırlar, amma şərt budur: onların rahatlığı pozulmasın. Səs qaldırmaları nadirdir. Niyə qışqırsınlar ki, baxmaq kifayətdirsə? O baxışda hər şey var: “yemək ver”dən tutmuş “bu hərəkətinlə necə xəyanət edə bildin?”ə qədər.

Tam apatiya barədə mifə inanmayın. Fars böyük həvəslə top qovub, uçan milçəyi ovlaya bilər. Sadəcə onun mühərriki qısa müddətlik və yalnız öz istəyi ilə işləyir.

Fars pişikləri haqqında beş gözlənilməz fakt

1. Yatıqdırlar. Gündə 16–20 saat yata bilirlər və həyat devizləri belədir: “hərəkət — artıq kalori itkisi”.

2. Qastronomlardır. Yemək dilənməyə və artıq yeməyə meyllidirlər. Nəzarətsiz qaldıqda tez bir zamanda tüklü “divan rulonuna” çevrilirlər.

3. Təmizliksevərlər. Tualetdə qazınmağı sevirlər. Yüksək bortlu qablar zövq deyil, zərurətdir.

4. Tarixi şəxsiyyətlərin sevimliləri. Onlara Freddi Merkyuri, Ernest Heminquey və Merilin Monro sahib olmuşdur.

5. Kino aktyorları. “Styuart Littl” komediyasındakı pişik rolunun öhdəsindən ustalıqla gəlmişdi.

Qayğı: gözəllik gündəlik fədakarlıq tələb edir

Əgər siz düşünürsünüzsə ki, fars pişiyi saxlamaq sadəcə gözəl pişik almaqdır — yanılırsınız. Siz şəxsi groomer olmağı öhdənizə götürürsünüz. Tük gündəlik xüsusi daraq və fırçalarla daranmalıdır. Əks halda dərhal dolaşıb ağrılı koltunlara çevrilir və çox vaxt kəsilməli olur. Ayda bir dəfə xüsusi şampun və kondisionerlərlə çimmək şərtdir.

Qayğı bütöv bir arsenal deməkdir: müxtəlif diş sıxlığına malik daraqlar, ehtiyatla işlədilən puhoderka, qruminq üçün talk, göz damcıları, qulaq losyonu. Bu — vaxt deməkdir. Çox vaxt. Fars — tük daramağı terapiya kimi qəbul edənlər üçün cinsdir.

Sağlamlıq: bilmək — qarşısını almaq deməkdir

Seleksiya farslara təkcə unikallıq deyil, eyni zamanda bir sıra problemlər də bəxş etmişdir:

1. Tənəffüs sistemi: xorultu, pıçıldama, bəzən çətin nəfəs — kəllə quruluşuna görə.
2. Polikistik böyrək xəstəliyi: irsi xəstəlikdir, xüsusilə mavi və krem rənglilərdə daha çox rast gəlinir. Vaxtında USM nəzarəti tələb edir.
3. Hipertrofik kardiomiopatiya: ürək xəstəliyidir və erkən mərhələdə aşkar edilməsi çətindir.
4. Göz problemləri: göz qapağının içəri dönməsi, xroniki iltihab və daimi sulanmaya bağlı fəsadlar.

Məsuliyyətli yetişdiricilər valideyn pişikləri genetik baxımdan test edir. Bala alarkən bunu soruşun.

Bəs bu fars pişiyi kimdir?

Bu — küçədə sağ qala bilməyəcək bir aristokratdır. Öz ləyaqət hissi olan flegmatikin özüdür. İnanılmaz dərəcədə gözəl, lakin insan olmadan tamamilə aciz bir varlıqdır. O nə siçan tutacaq, nə ərazini qoruyacaq, nə də qapıda sizi terliklə qarşılayacaq. Onun missiyası — mövcud olmaqdır. Bəzək olmaq, canlı antidepresant, susqun həmsöhbət olmaq.

Əvəzində isə çox şey istəmir: vaxtınızı, qayğınızı və pəncərəsi olan bir divanı. Gündəlik ipək yunu daramağa, sulanan gözləri silməyə və gecə xorultusunu dinləməyə hazırsınızmı? Əgər bəli — o zaman siz əsrlərin içindən gələn tüklü bir əsər əldə edirsiniz. Xarakteri olan, lakin tanımağa dəyər bir xarakter.