Fransız buldoqu: miniatür ölçüdə brutallıq

Onlar elə təsir bağışlayırlar ki, sanki döyüş iti bir nəfərin əlləri arasında büzülüb, harmonika kimi qatlanıb. Qulaqlar — radar misalı, sifət — kürək kimi yastı, bədən — əzələ və inadkarlıqdan yığılmış kiçik bir bodibildinq fiquru. Fransız buldoqu sadəcə it deyil; o, xarakterlə dolu, məxmər dərili və özünəinamla örtülmüş canlı bir portfeldir.

Bu itin yolu İngiltərənin dumanlı ləçəkkəsən emalatxanalarının dizlərindən başlayıb, Paris salonlarının yastıqlarına uzandı, oradan isə başgicəlləndirici çeklər müqabilində dünyanı fəth etdi. Bəli, onlar zəif üzürlər. Bəli, elə xorlayırlar ki, sanki gecəni həyatın özünü qurtum-qurtum içməklə keçiriblər. Lakin hər səhər bu xoru dinləyərək oyanan və artıq geri dönüşün olmadığını anlayan birinə onların cazibəsi qarşısında şübhə etməyi təklif edin — mümkünsüzdür.

Bu cinsin tarixi Nottingem şəhərinin soyuq emalatxanalarından başlayır. Orada xırda ölçülü ingilis buldoqları — siçovul ovçuları — ləçəkkəsən qadınların dizlərini isidirdilər. Həm əmək aləti, həm də canlı isidici. Sənaye inqilabı bu sənətkarları xoşbəxtlik axtarışında Fransaya aparanda, onlar həmin itləri də özləri ilə gətirdilər. Sonrası isə genlərin, Paris zərifliyinin və deyildiyinə görə teryerlərlə mopslara aid qarışıqların işiydi. Nəticədə o məşhur, iri qulaqlı fenomen yarandı: buldoq qüdrəti komik dərəcədə kompakt bir qabıqlara bükülmüş şəkildə.

https://youtu.be/CFWMJiP42Ng?si=-mDZMuqL2Hh94_H4

İtlərin döyüş meydanından çıxmış aristokrat

Lakin bu cinsin həqiqi şöhrətini aristokratlar deyil, yarımşəffaf aləmin xanımları qazandırdı. Fransız buldoqları ilə çəkilmiş cəsarətli açıqcalar cəmiyyəti qarışdırdı və çox keçmədən cinsi dəli bir dəb obyektinə çevirdi. “Gecə kəpənəklərinin” yüngül toxunuşu ilə buldoq buduarları, bohemanın salonlarını, Toulouse-Lautrecin kətanlarını və nəhayət aristokratiyanın malikanələrini fəth etdi. Sözün əsl mənasında — çirkdən saraya.

1913-cü ildə Peterburq sərgisində ən dəbli it məhz fransız buldoqu elan edildi. Quduz kimi görünən doqlar və nəhəng senbernarlar güclərini nümayiş etdirərkən, bu qısaboylu dendinin sadəcə gəzintisi bütün diqqəti özünə yönəltdi. Artıq opera müğənnisi Fyodor Şalyapin (Kustodiyevin portretində buldoqla birlikdə) və gənc knyaz Feliks Yusupov onu sevirdi; Yusupovun “Klon” adlı iti Serovun məşhur portretinə də düşdü. Beləcə, görünməz kölgə kimi, bir epoxanın simvoluna çevrildi.

Məsələnin qiyməti: avtomobildən baha

Amerikadakı populyarlıq bu cinsi investisiya obyektinə çevirdi. XX əsrin əvvəlində qiymətlər 250–750 dollar arasında dəyişirdi. Müqayisə üçün: yeni Ford Model T təxminən 500 dollara başa gəlirdi. Bəzi nümunələr isə 5000 dollara qədər satılırdı — bütöv bir sərvət. Bu pula sadəcə it yox, canlı və xortuldayan status simvolu alırdınız. Deyilənə görə, belə bir buldoq “Titanik”də daşınırdı. 150 funt sterlinqə alınmış həmin it (bugünkü ölçü ilə on minlərlə funt) faciədə həlak oldu. Onun hekayəsi Kemeronun filmində yer ala bilərdi, lakin səhnə kəsilib.

Sovet eksperimenti: bütün ölkəyə bircə “Flik”

İnqilabdan sonra imperiya lüksünün canlı portfelləri qadağan olundu. Böyük Vətən müharibəsinin sonlarına yaxın Moskvanın bütöv əzəmətində təkcə bir fransız buldoqu qalmışdı — “Flik” adlı bir it. Bütün ölkə üçün bir ədəd. Bu cinsin dirçəldilməsi həqiqi entuziastların fədakarlığı idi. Onlardan biri S. N. Sklifosovskaya 1965-ci ildə İngiltərədən bir damazlıq erkək gətirməyi böyük çətinliklə bacardı. Cins sanki sınmış çini heykəl kimi hissə-hissə yenidən yığılırdı.

https://youtube.com/shorts/YBKWgpQ6U58?si=Oit5Lkphm_suhwZ_

Dərinin qatlardakı paradoksu

Budur, qarşınızda oturub. Güclü və yığcam, qaşaltı baxışında stoiklik var. Özünü titan hesab edir. Əslində isə əzələ zirehinə bürünmüş zərif bir yoldaşdır.

1. O xorlamaqla məşhurdur. Yastı sifəti brutallığın estetik zirvəsi olmaqla yanaşı, eyni zamanda sonsuz tibbi problemlər mənbəyidir. Brachicefal sindromu: xırıltı, chortultu, gecə “konsertləri”. Yayda istilik, qışda soyuq onun üçün həyati təhlükədir. Onun təbii mühiti otaq temperaturu və məxmər yastıqlardır.
2. O allergik və həssas qastronomdur. Rasionu — bir sınaq kimidir: qida allergiyaları, piylənmə meyli, həzm problemləri… Onu istənilən yolla bəsləmək — cinayət kimidir. O, hiper-allergen olmayan super-premium yemlərin hədəf müştərisidir.
3. O üzə bilmir. Ağır başı və sıx bədəni onu ideal daş halına gətirir. Fransızı suya göndərmək — ütünü hövzəyə atmaq kimidir.
4. O bahalıdır… həm alınarkən, həm də saxlanılarkən. Bala qiymətləri kosmik ola bilər, lakin baytar xidmətlərinin hesabları da onlara uyğun olur: onurğa problemləri, dəri qatlardakı dermatitlər, daimi nəzarət tələb edən gözlər. Bu cins qənaətcil insanlar üçün deyil.

Amma o, həmin iri, bir az kədərli gözlərlə sizə baxanda bütün bunlar arxa plana keçir.

O inadcıldır, lakin açarını tapsanız (əksər hallarda bu, kiçik bir ləzzətdir) hər şeyi edər. O sədaqətli olmaqla yanaşı təkliyə dözmür və ölçüsünə baxmadan sizi müdafiə etməyə hazırdır. O, sərt filosof obrazında bir kloundur: arxa ayaqlarını yanlara açıb “qurbağa pozasında” saatlarla yataraq ən soyuqqanlı insanı belə gülməyə məcbur edə bilər.

Gələcəyin siqnalını tutan “anten qulaqlar”

Bu gün fransız buldoqu — ən populyar cinslərdən biridir. İnstaqram ulduzu və məşhurların yoldaşı. O, işçi itdən kurtizanın aksessuarına, lüks simvolundan SSRİ-də yoxolma həddinə, oradan isə yenidən qlobal şöhrət zirvəsinə qədər bir yol keçmişdir. Onun üzü — həm dəb ikonası, həm tibbi kartdır. Xarakteri isə buldoq inadının və sonsuz nəvazişin qarışığıdır.

O, hər kəs üçün deyil. O, xoru qəbul edən, dietologiyanın incəliklərinə bələd olan, sifət qırışlarını silib təmizləyən və bu kobud görünüşün altında həssas, həddən artıq sevən bir ruh olduğunu anlayanlar üçündür.