Parisin isti kruassan qoxusu, Kolizeyin qədim səsləri və Brandenburq qapısı önündə çəkiləcək xatirə fotosu – bütün bunlar sanki insanı səyahətə səsləyir. Lakin Avropa arzusu ilə real səyahət arasında duran bir mühüm, bəzən isə kifayət qədər tələbkar maneə mövcuddur: Şengen vizası. Bu sənəd təkcə pasportdakı möhür deyil – bu, sanki ideal turist statusuna uyğunluğunuzu ölçən bir sınaqdır. Bank çıxarışları sizin “esseinizə”, iş yerindən arayış isə “xarakteristikanıza” çevrilir. Üstəlik, bu “oyunun” qaydaları da son dövrdə dəyişmişdir.

Həyatdan götürülmüş situasiyalar

1. Orxan, “Hərb və Sülh” romanından qalın sənəd toplusu hazırlasa da, gəlir arayışı düzgün blankda verilmədiyi üçün imtina almışdır. Onun hazırkı yeganə "səyahəti" — VFS Global-dan Capago-ya gedən yoludur.
2. Leyla Berlin konfransı üçün aldığı qrantın vizaya zəmanət olduğunu düşünürdü. Lakin təcrübə göstərdi ki, Avropaya getmək istəmək kifayət etmir — əsas məsələ, oradan mütləq qayıdacağını sübuta yetirməkdir.
3. Ruslan isə məsələyə daha soyuqqanlı yanaşaraq bildirir: “Azərbaycan vətəndaşları üçün Şengen vizası almaq nisbətən mürəkkəbdir.” Bu fikri, əslində, olduqca yumşaq hesab etmək olar.
   
   

Avropa İttifaqı isə bu prosesə daha sərt yanaşmağa başlayır. 2025-ci ildən etibarən viza yalnız səyahət icazəsi deyil, həm də “geopolitik alət” funksiyası qazanır. Miqrasiya sahəsində əməkdaşlıq göstərən ölkələr üçün prosedur yüngülləşə, əks halda müraciətlərin icrası orta əsrlər dövrü qədər uzun çəkə bilər. Bununla belə, panikaya düşmək lazım deyil — çünki aşağıda bu prosesi addım-addım, analitik yanaşma ilə izah edəcəyik.

Addım 1: Konsulluq seçimi — strateji qərar

Şengen vizası “Avropa üçün müraciət” deyil; konkret olaraq, səfərin əsas istiqamətinin seçilməsidir. Bu, ya ən uzun qalacağınız ölkə, ya da səyahətin məqsədini müəyyən edən ölkə olmalıdır.

Təcrübəli səyahətçilər tez-tez “daha asan viza verən ölkələr” barədə danışırlar. Populyar seçimlər arasında Çexiya, Polşa, Baltikyanı ölkələr və Slovakiya göstərilir. Qeyri-rəsmi məlumatlara görə, bəzi Şərqi Avropa ölkələrində Azərbaycan vətəndaşları üçün təsdiq faizi digər ölkələrdən 10–15% yüksək ola bilər. Bunun səbəbi, adətən, daha az müraciət sayı və daha sistemli tələblərdir.

Lakin əsas prinsip dəyişməz qalır: ən asan viza, məqsədlərinizi ən məntiqli şəkildə əsaslandıra bildiyiniz ölkədədir. Almaniyada tədbir dəvətiniz varsa — Visametric, Fransaya yollanırsınızsa — Capago, Baltik ölkələrinə gedirsinizsə — VFS Global ən doğru ünvandır.

Bakıdakı vizaya qəbul mərkəzləri

1. VFS Global – Avstriya, İtaliya, Baltik ölkələri, Norveç, İslandiya və s. Onlayn qeydiyyat və dəqiq prosedurlar.
2. Capago – Fransa, İspaniya, Niderland. Sənədlərin tərtibinə xüsusi diqqət tələb olunur.
3. Visametric – Almaniya üzrə ixtisaslaşmış mərkəz; proses dəqiq və rəsmi çərçivədə aparılır.
4. BLS – Macarıstan və Slovakiya; sənədlər sonradan Visametric-ə ötürülür.
5. Birbaşa səfirliklər – Yunanıstan, İsveçrə, Polşa, Rumıniya.
   
   

Xidmət haqqı: 80 avro (konsul rüsumu) + təxminən 20–30 avro (servis haqqı). Ödəniş geri qaytarılmır.

Addım 2: Sənədlərin toplanması — şəxsiyyətinizin tam dosyesi

Bu mərhələdə siz özünüz haqqında konsula aydın, məntiqli və şübhə doğurmayan informasiya təqdim etməlisiniz. Hər bir sənəd iki mesajdan birini göndərir:
“Mənim Azərbaycanda sabit həyatım var” və ya “Mən Avropadan mütləq qayıdacağam”.

Əsas sənədlər paketi

1. Pasport – Səfərdən sonra ən azı 3 ay etibarlı, 2 boş səhifə ilə.
2. Anket – Onlayn doldurulur, imzalanır. Kiçik səhvlər belə problem yarada bilər.
3. Foto – 3.5×4.5, biometrik, açıq fonlu, son 6 ay ərzində çəkilmiş.
4. Sığorta – Minimum 30 000 avroluq tibbi sığorta.
5. Maliyyə sübutları – Son 3 ay üzrə bank çıxarışı. Sabit gəlir, kifayət qədər vəsait və şəffaf bank dövriyyəsi əsas rol oynayır. Rəsmi iş yoxdursa — sponsor məktubu və sponsorun maliyyə sənədləri.
6. Aviabilet və otel bronu – Çox zaman ödənişsiz və ya ləğv edilə bilən variantlar tövsiyə edilir.
7. İş yerindən arayış – Rəsmi blankda, əmək haqqı və “iş yeri saxlanılır” qeydilə. Tələbələr üçün — universitetdən arayış.
   
   

Nəticə: sənədləriniz bir-birini tamamlayan məntiqli hekayə yaratmalıdır:
Mən sadiq işim, ailəm və sosial öhdəliklərim olan bir vətəndaşam, səyahətim qısamüddətlidir və mən geri qayıtmaqda maraqlıyam.

Addım 3: Müraciət və müsahibə

Qeydiyyat onlayn edilir, sonra biometrik məlumatlar təqdim olunur. Müsahibə isə, əslində, sənədlərdəki hekayənin şifahi təsdiqidir.

Sual nümunələri:

1. “İtaliyaya niyə gedirsiniz?”
2. “Harada qalacaqsınız?”
3. “Sponsorunuz harada işləyir?”
   
   

Cavablar dolğun, aydın, sənədlərlə uyğun olmalıdır. Yalan məlumat aşkarlandıqda uzunmüddətli viza qadağası tətbiq oluna bilər.

Addım 4: Gözləmə mərhələsi

Standart emal müddəti 7–15 iş günüdür; lakin 30–45 günə qədər uzana bilər. Xüsusilə yay aylarında və bayramlar ərəfəsində gecikmələr adi haldır.

Tövsiyə: Səfərdən ən azı 1.5 ay əvvəl müraciət edin, maksimum isə 6 ay əvvəl.

Nəticə: rəqəmlər, faktlar və reallıq

1. Ümumi xərc: təxminən 105 avro.
2. Viza müddəti: nadir hallarda 5 ilə qədər, daha çox hallarda — 6 ay və ya 1 il. Uzunmüddətli MULT vizalar əsasən artıq özünü təsdiq etmiş səyahətçilərə verilir.
3. Viza növləri:

   C tipi — turizm, biznes, qısa səfərlər (90 günə qədər).

   D tipi — təhsil, iş və uzunmüddətli qalma; tamam fərqli prosedurdur.
   
4. Ən çox rast gəlinən imtina səbəbləri:
   kifayət qədər maliyyə təminatının olmaması,
   vətənə qayıdışla bağlı şübhələr,
   uyğunsuz və ya saxta sənədlər.
   
   

Yeni vizasiya siyasəti Avropa üçün geosiyasi alət kimi önə çıxsa da, adi Azərbaycan turistləri üçün əsas qayda dəyişmir: tam şəffaflıq, dəqiq hazırlıq və məntiqli səyahət planı.Bütün bu mərhələlərə riayət etməklə Şengen vizası qazanmaq tam mümkündür. Sadəcə, prosesi doğru strategiya ilə idarə etmək lazımdır. Arzularınızı gerçəkləşdirmək üçün isə bir addım kifayətdir — ideal sənəd toplusu ilə müraciət etmək.