Türkiyəyə viza: azərbaycanlı üçün mif, əfsanə, yoxsa sadəcə əlindəki simit?

Azərbaycanlının Türkiyəyə yollanması planlaşdırma deyil, daha çox axşam yeməyi üstündə verilən qəfil qərardır: “Sabah İstanbula gedək? Niyə də yox?” Əgər Azərbaycanla Türkiyə arasındakı sərhəd şüşədən olsaydı, yəqin ki, səhər yeməyi zamanı qaşıqları bir-birimizə yelləyirdik. Viza rejimi? Dinozavrların mövcudluğu qədər uzaq bir xatirə — sanki olub, amma artıq təsəvvür etmək belə çətindir.

Başqa ölkələrin vətəndaşları viza növbələrində gözləyə-gözləyə darıxarkən, azərbaycanlı artıq simitini alıb, Bosfor fonunda şəkil çəkdirib, çayını sifariş vermiş olur. Bizim üçün yeganə “viza” – istəyimizdir. Bir də, bəlkə, təyyarə bileti.

Azərbaycan vətəndaşına Türkiyə vizası lazımdırmı? Ciddi soruşursunuz?

Bu sual elədir ki, su içə-içə “islanmışammı?” deməyə bənzəyir. Xeyr. Qətiyyən. Heç bir viza tələb olunmur.

2016-cı ildən etibarən iki ölkə arasında elə bir viza-sızlıq mövcuddur ki, hətta “qonşuluq münasibətləri” termini belə bu səviyyəni ifadə etməkdə aciz qalır. Azərbaycan vətəndaşları hər 180 günün içində 90 gün Türkiyədə sərbəst qala bilirlər. Bu, sadəcə səxavət deyil — pasportda möhürlə təsdiqlənmiş qardaşlıqdır.

“Bir millət — iki dövlət” ifadəsi konsulluq məsələlərində şüar yox, tam mənası ilə reallıqdır. Sərhədi keçmək üçün siz həm etibarlı xarici pasportdan, həm də yeni nəsil şəxsiyyət vəsiqəsindən istifadə edə bilərsiniz. Təsəvvür edin: cəmi bir plastik kart — və artıq İstanbulun havasını udursunuz, Antalyanın çimərliklərində günəşlənirsiniz.

Amma bəzi nüanslar da var — yəni “qardaş qardaş, amma sən sənədlərə də bax”

Ironiya ondadır ki, viza lazım deyil, amma pasportunuz bir qədər “gələcəyi görən” olmalıdır. 90 günlük müddət qüvvəyə minəndən sonra yeni qayda tətbiq olunub:

Pasportunuz Türkiyəyə daxil olduğunuz gündən etibarən ən azı 150 gün etibarlı olmalıdır.

Bu 150 rəqəmi də təsadüfi deyil:
90 gün sizin viza-sız səfər müddətiniz + 60 gün təhlükəsizlik ehtiyatı.

Əgər pasportunuz müddətini başa vurursa, bu, Türkiyə macəranızı dayandıra biləcək yeganə real maneədir.

Uşaqlarla bağlı nə var?
Hər şey ailə prinsipi ilədir: 18 yaşadək uşaq valideyninin pasportuna daxil edilə bilər və ya öz şəxsi sənədi ilə səyahət edə bilər. Eyni qaydada vizasız giriş hüququ var.

Elektron viza? Bizə yaddır.
Onlarla ölkənin vətəndaşı evisa.gov.tr saytında blank doldurub, ödəniş edib, cavab gözləyərkən, azərbaycanlı bu sayta yalnız maraq xətrinə baş çəkə bilər. Orada açıq şəkildə yazılıb: Azərbaycan pasportu üçün viza tələb olunmur. Oxumaq xoşdur, elə bil sultanın şəxsi dəvətidir.

Qısa yekun — xoşbəxt səyahətçinin yadda saxlamalı olduqları

1. Viza: tələb olunmur.
2. Qalma müddəti: 180 günün içində 90 gün.
3. Sənədlər: etibarlı xarici pasport (en azı +150 gün) və ya yeni nəsil şəxsiyyət vəsiqəsi.
4. Uşaqlar: valideyn pasportuna daxil edilə bilər və ya öz pasportu ilə səyahət edə bilər.
   
   

Səyahətinizi poza biləcək yeganə amil — vaxtı bitmiş pasportdur.

Azərbaycan vətəndaşları üçün Türkiyədə iş vizası

Turist kimi vizasız daxil ola bilsəniz də, qanuni işləmək üçün mütləq iş vizası və çalışma icazəsi (çalışma izni) tələb olunur. Viza-sız rejim əmək fəaliyyəti üçün əsas vermir.

Prosesi müəyyən edən əsas məqamlar

1. İşəgötürən mütləq lazımdır

Müraciət prosesini Türkiyədəki işəgötürən başladır. Şirkət sizin ixtisasınıza ehtiyac olduğunu və mövcud qaydalara uyğun olduğunu Türkiyə Əmək və Sosial Müdafiə Nazirliyinə sübut etməlidir.

2. İki mərhələli sistem

Əvvəlcə işəgötürən sizin üçün ilkin çalışma icazəsi alır.
Sonra siz həmin sənədlərlə birlikdə Azərbaycandakı Türkiyə səfirliyinə və ya viza mərkəzinə iş vizası üçün müraciət edirsiniz.

3. Tələb olunan əsas sənədlər

1. İşə icazə sənədi
2. Əmək müqaviləsi
3. Diplom (tez-tez apostil və notariat təsdiqi tələb olunur)
4. İşəgötürən şirkətlə bağlı rəsmi sənədlər
   
   

4. Müşahidə edilən vaxt çərçivəsi

Proses adətən 1–3 ay çəkir. İş vizası ilə Türkiyəyə daxil olduqdan sonra tez bir zamanda ikamet (yaşayış icazəsi) alınmalıdır.

Vacib qeyd: turist qismində və ya tələbə vizası ilə işləmək qanunsuzdur və deportasiya, cərimələr və giriş qadağası ilə nəticələnir.

Türkiyədə iş tapmaq istəyən azərbaycanlının üstünlüyü ondadır ki, o, vizasız rejimdən istifadə edib əvvəlcədən müsahibələrə və ya iş axtarışına rahat şəkildə gələ bilir.

Nəticə

Pasportunun tarixini yoxlayan, bileti alan, çantaya bir-iki köynək atan hər bir azərbaycanlı üçün Türkiyə heç vaxt sadəcə turizm istiqaməti olmayıb — o, qapısı açıq bir qardaş evinə bənzəyir. Vizalar? Söz də artıqdır. Səyahət isə elə bu sadəlikdən başlayır.